از کرانه‌های ارس/ نمایشگاه عکس‌های حبیب فرشباف از روستاهای آدربایجان

از کرانه‌های ارس / عکس‌های حبیب فرشباف از روستاهای آذربایجان در دهه 40 شمسی

کیوریتور: روشن نوروزی | مشاور پروژه: پیمان هوشمندزاده | موسیقی: چنگیز مهدی‌پور

اسکن نگاتیوها، بازسازی و ترمیم: پریسا هاجری، کسری زاهدی | پُست‌پراسس: مسعود حاج‌جعفری زاده  | ترجمه: کیارش اقبالی

نظارت چاپ: مجید پرست‌تاش | چاپ: لابراتوار دیجیتال عکس‌آنلاین

………………………

حبیب فرشباف در تیرماه سال 1342 در سن 19 سالگی پس از گرفتن دیپلم طبیعی به عنوان معلم سپاه دانش

به روستاهای منطقه قره‌داغ آذربایجان رفت و تا سال 1353 در آنجا ماندگار شد.

 

در آن زمان بیش از نیمی از روستاهای این منطقه معلم نداشتند، جاده‌ها ماشین‌رو نبودند و برای رسیدن

به روستاهای دورافتاده باید مسیر چند ساعته‌ای را پای پیاده یا با قاطر طی می‌کردند.

علاوه بر این‌ها فقر و محرومیت بر این منطقه از آذربایجان سایه افکنده بود.

خودش در اینباره میگوید: «یکی از خانه های روستا را کرایه کرده بودیم.

هر دانش‌آموز با خودش یک پیت حلبی برای نشستن میآورد.

از بقال روستا، مقداری مقوای بستهبندی خرما و مانند آن گرفتیم و زدیم به دیوار.

با زغال چوب روی این مقواها مینوشتیم. بعد از یک سال، با بچه ها رفتیم و از مدرسه ی تعطیل شده ی یکی از دهات همسایه، میز و نیمکت آوردیم.

هر روستایی که می رفتم، مدرسه اش را درست می کردم و راه می انداختم و بعد نوبت روستایی دیگرمی‌ رسید.»

حبیب فرشباف در دهه 40، معلمی پیشرو در روش‌های آموزشی بوده است.

او به‌صورت داوطلبانه روستاهای دورافتاده را برای خدمت معلمی برمی‌گزیده، سیستم آموزش مشارکتی را در کلاس‌های خود پیاده می‌کرده و دانش‌آموزانش را به گردش علمی می‌برده است. او که در حوزه ادبیات کودکان نیز تلاش‌های بسیاری داشته، از شعر و ادبیات ترکی آذربایجانی برای آموزش کودکان استفاده می‌کرده است.

حبیب فرشباف نامی شناخته شده در فضای فرهنگی و اجتماعی آذربایجان است. او در تمام این سال ها به عنوان معلمی شریف، شاعری اهل ذوق، تلاشگر ادبیات کودکان و… در آذربایجان شناخته می‌شود. اما علاوه بر این‌ها، او در تمام سال‌های معلمی‌اش تلاش ستودنی در ثبت تاریخ تصویری آذربایجان داشته است.

عکس‌های فرشباف از منظر گردآورندگان این نمایشگاه از دو منظر واجد اهمیت هستند. نخست آنکه به‌عنوان یک پروژه مردم‌نگاری، اسناد تصویری مهمی از جوامع روستایی ایران به شمار می‌آیند. دوم آنکه حبیب فرشباف هیچ‌گاه آموزش عکاسی ندیده بود، اما عکس‌هایی که ثبت کرده به‌طور مشخصی نگاه عکاسانه‌ی قدرتمندی دارند. مواجهه با عکس‌های او این پرسش را مطرح می‌کند که آیا اساس عکاسی، امری ذاتی است یا اکتسابی؟

روشن نوروزی

از کرانه‌های ارس

از کرانه‌های ارس